24. Czy możliwy jest wybór dostawcy wysokojakościowych (nie najtańszych) olejów i smarów bez naruszenia ustawy
"Prawo o zamówieniach publicznych"
W ostatnich latach znaczna część przedsiębiorstw dokonuje
wyboru dostawców towarów i usług w wyniku przetargów
przeprowadzanych na podstawie ustawy "Prawo o zamówieniach
publicznych".
W specyfikacjach istotnych warunków zamówień (SIWZ)
najczęściej
wymienia się potoczne nazwy produktów i ustala się, że jedynym
kryterium wyboru oferty jest najniższa cena produktu.
Zamawiający zapominają natomiast, że celem każdego
przetargu jest pozyskanie najkorzystniejszej oferty, co nie
oznacza, że najtańszej w chwili wyboru. W przypadku wyboru
dostawcy (dostawców) olejów smarowych i smarów, korzyści należy
oceniać nie tylko przez cenę produktów, ale przez funkcję jaką
spełniają środki smarne w czasie wieloletniej eksploatacji
maszyn i urządzeń, a mianowicie, poprawne smarowanie ma zapewnić
wydłużenie życia maszyn przy możliwie najniższych kosztach
eksploatacji w tym kosztach remontów.
Aby móc wybrać najkorzystniejszą ofertę na dostawę środków
smarnych, należy przewidzieć jakie środki są niezbędne i precyzyjnie opisać w SIWZ ich parametry, a mianowicie:
- nazwy, gatunki oraz parametry techniczne i jakościowe olejów i smarów, które mogą być dostarczone przez dowolnych
producentów (w tym produktów równoważnych) spełniających
żądane kryteria techniczne i jakościowe, a zastosowanie których
nie wpłynie na zmianę warunków eksploatacyjnych i nie
spowoduje u zamawiającego dodatkowych kosztów z powodu ich użytkowania,
w tym mieszania z poprzednio stosowanymi produktami);
- nazwy i gatunki, parametry techniczne i jakościowe oraz nazwy
producentów tych olejów i smarów, dla których zamawiający
nie wyraża zgody na zastosowanie produktów o równoważnych własnościach, z równoczesnym niepodważalnym uzasadnieniem, dlaczego w
miejsce żądanych produktów nie dopuszcza się zastosowania
innych produktów o równoważnych własnościach (np.:
spowoduje to naruszenie gwarancji producenta maszyny, wystąpi
konieczność mieszania olejów w czasie uzupełniania ubytków
(dolewki) i związane z tym ryzyko zakłóceń, olej dystrybuowany jest centralną instalacją do grupy maszyn w zakładzie,
zastosowanie nowych gatunków olejów spowoduje wzrost kosztów
gospodarki magazynowej i smarowniczej w zakładzie, itp.);
- jakie badania musi wykonać i jakich gwarancji musi udzielić
dostawca nowych gatunków olejów aby wykazać ich równoważność
i mieszalność w stosunku do zastosowanych wcześniej produktów
bez skutków ubocznych z tego powodu w całym, przewidywanym
okresie eksploatacji;
- jakie udokumentowane i sprawdzalne referencje potrzebne są
potencjalnym dostawcom towarów i usług;
- w jakich i o jakiej pojemności opakowaniach mają być
dostarczane poszczególne gatunki produktów;
- jak dokumentowana ma być przez dostawcę ilość i jakość
produktów, oraz w jaki sposób dokonywane będą odbiory ilościowe
i jakościowe dostarczanych produktów (ważenie, pobieranie próbek,
jakie parametry poszczególnych olejów będą badane przy
odbiorze, jakie laboratoria wykonywać będą badania, kto i
kiedy ponosi koszty badań rozjemczych;
- w jakich jednorazowych ilościach i z jaką częstotliwością
dostarczane mają być poszczególne produkty (ilościowe
harmonogramy dostaw poszczególnych gatunków towarów w układzie
miesięcznym lub tygodniowym);
- warunki i terminy płatności za dostarczone towary lub
wykonane usługi;
- tryb i terminy zmiany cen produktów w czasie trwania umowy na
dostawę towarów, gdy umowa obowiązywać będzie przez okres dłuższy
niż jeden kwartał roku (szczególnie ważne przy przetargach
na dostawę produktów naftowych, gdzie ceny są zależne od cen
ropy na giełdach światowych i od kursu zł wobec USD i EURO);
- równorzędnych warunków kar z tytułu niewykonalności umowy
(zarówno dla dostawcy jak i zamawiającego);
- innych szczególnych warunków technicznych, organizacyjnych i
handlowych mających wpływ na ustalenie warunków cenowych i
jakościowych oferty.
Brak powyższych określeń w SIWZ może być przyczyną
konieczności wyboru najtańszej, co nie oznacza, że
najkorzystniejszej oferty (zwykle cena idzie w parze z jakością
produktów oraz z wartością potencjału techniczno -
organizacyjnego producentów lub dostawców) i pozorne oszczędności
zamienią się na znacznie większe straty.